21 lipca 2014

Mama ma prawa! Część I

Razem z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej przygotowałam Wam cykl postów o prawach kobiet w ciąży, o urlopie macierzyńskim, wychowawczym. 

Mamy nadzieję że po części rozwiejemy trochę wątpliwości dotyczące obowiązujących przepisów regulujących prawa kobiet w ciąży.

Rok temu, wprowadzono zmiany w urlopach dla rodziców. Największa rewolucja to wydłużenie urlopu z 26 do 52 tygodni.




Z jakich urlopów mogą korzystać rodzice?

1. Podstawowy urlop macierzyński - 20 tygodni od dnia porodu. Pierwsze 14 tygodni zarezerwowane jest wyłącznie dla matki. Pozostałe 6 tygodni rodzice mogą podzielić między sobą. Wniosek o urlop macierzyński należy złożyć co najmniej 14 dni przed przewidzianą datą porodu.
2. Dodatkowy urlop macierzyński – 6 tygodni, z których może skorzystać zarówno mama, jak i ojciec dziecka.
3. Urlop rodzicielski – 26 tygodni. Cały okres urlopu można podzielić na trzy części, z których na przemian może skorzystać zarówno tata, jak i mama dziecka (np. 10 tygodni – mama, 10 tygodni tata i 6 tygodni znów mama).
4. Bezpłatny urlop wychowawczy - do 36 miesięcy. Każdy pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego na opiekę nad dzieckiem. Urlop wychowawczy może trwać do trzech lat, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko pięciu lat. Może być wykorzystany przez rodziców w 5 częściach.

A teraz trochę pytań i odpowiedzi...

1. Kobieta może skorzystać z urlopu macierzyńskiego przed porodem?
Kobieta w ciąży może przed porodem wykorzystać urlop macierzyński. Nie może to być jednak więcej niż 6 tygodni. W takim wypadku po narodzinach dziecka przysługuje jej już tylko 14 tygodni urlopu podstawowego.

2. Kiedy trzeba złożyć wniosek o urlopie macierzyńskim? 
Wniosek trzeba przedstawić pracodawcy co najmniej 14 dni po porodzie. Jeśli jedynie mama będzie korzystała z urlopu macierzyńskiego należy zaznaczyć, że ojciec zrzeka się tego uprawnienia. Podstawowy 20-tygodniowy urlop macierzyński jest obowiązkowy - nie można z niego zrezygnować!
3. Po urlopie podstawowym można skorzystać z dodatkowego urlopu.
Kiedy trzeba złożyć wniosek dodatkowy urlop? 

Wniosek o wydłużenie urlopu należy złożyć u pracodawcy najpóźniej na 14 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego. Trzeba pamiętać o pilnowaniu terminów, aby urlop nie przepadł.

4. Komu przysługuje urlop macierzyński? 
Do nowych urlopów uprawnione są nie tylko osoby pracujące w oparciu o umowę o pracę, ale także zatrudnione na podstawie umowy zlecenia, samozatrudnione oraz funkcjonariusze służb mundurowych.

Rodzice nie muszą całkowicie rezygnować z pracy w czasie urlopów. Mogą łączyć urlop rodzicielski z pracą na pół etatu u pracodawcy, który udziela urlopu, albo w trakcie urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego) oraz urlopu rodzicielskiego mogą pracować na umowę zlecenie, umowę o dzieło lub w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.
Po wykorzystaniu ww. urlopów rodzice mają prawo do wykorzystania urlopu wychowawczego.

5. Kto może pobierać zasiłek w czasie urlopu?
Zasiłek przysługuje wszystkim matkom, które w momencie porodu miały opłaconą składkę chorobową. Do tej grupy zalicza się także kobiety zatrudnione na umowę zlecenie (pod warunkiem, że same opłacają składkę chorobową) oraz prowadzące firmy.

6. Ile wynosi zasiłek ? 
Rodzice mogą sami zdecydować, w jakiej wysokości chcą dostawać zasiłek. Mają trzy możliwości:

- 100% zasiłku przez pierwsze pół roku, a 60% przez kolejne pół;
- 80% zasiłku pobieranego przez cały rok;
- 100% zasiłku, jeśli matka decyduje się wyłącznie na urlop macierzyński (podstawowy i dodatkowy) bez urlopu rodzicielskiego.



Kiedy przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 80 %, a kiedy w wysokości 100 i 60 % i od czego ta wysokość zależy?
Wysokość otrzymywanego zasiłku macierzyńskiego zależy od wyboru ścieżki uzyskiwaniaurlopów związanych z urodzeniem się dziecka.
Nowe przepisy wprowadzają dwa rozwiązania:
W przypadku złożenia, nie później niż 14 dni po porodzie, wniosku do pracodawcy
o udzielenie bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po nim - urlopu rodzicielskiego, również w pełnym wymiarze, wówczas przez cały ten czas zasiłek będzie wynosił 80 %.
W przypadku gdy takiego wniosku się nie złoży, wysokość zasiłku będzie wynosić
100 % za okres podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego
oraz 60 % za okres urlopu rodzicielskiego.
W przypadku, gdy wniosek o dodatkowy urlop macierzyński złoży się w terminie późniejszym niż 14 dni od dnia porodu (a wniosek o urlop rodzicielski razem z tym wnioskiem lub nie później niż 14 dni przed zakończeniem dodatkowego urlopu macierzyńskiego), wysokość zasiłku wynosić będzie 100% za okres podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz 60% za okres urlopu rodzicielskiego.



7. A co z kobietami bezrobotnymi? Jakie wsparcie może otrzymać bezrobotna kobieta w ciąży?
Jeżeli kobieta pobiera zasiłek dla bezrobotnych może liczyć na wydłużenie okresu otrzymywania tego świadczenia o czas, w którym otrzymywałaby zasiłek macierzyński. Jeżeli w okresie ciąży, aż do porodu, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych (i w tym okresie nie znajdzie pracy) nie otrzyma świadczenia. Może jednak korzystać z opieki zdrowotnej oraz może zgłosić swoje dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego.


8. Czy można pracować na urlopie macierzyńskim?
Tak, ale jedynie na pół etatu i dopiero po pierwszych 14 tygodniach podstawowego urlopu macierzyńskiego. Wniosek trzeba złożyć u pracodawcy co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem pracy. Dokument powinien zawierać wymiar czasu pracy oraz okres, przez który chcemy łączyć korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy. Pracodawca powinien przychylić się do takiego wniosku, chyba że nie będzie to możliwe ze względu na rodzaj wykonywanej pracy. W tym czasie dostaniemy połowę zasiłku.

9. Jakie prawa do urlopu ma ojciec dziecka?
Niezależnie od urlopów, z których ojciec tata może korzystać wymiennie z mamą, przysługują mu także:
- urlop ojcowski - 2 tygodnie (liczone łącznie z sobotą i niedzielą) i przysługuje każdemu mężczyźnie, który został ojcem. Wniosek o urlop należy złożyć u pracodawcy najpóźniej siedem dni przed jego rozpoczęciem. Ojciec musi wykorzystać urlop ojcowski zanim dziecko skończy rok.
- bezpłatny urlop wychowawczy – max. 3 lata – każdy tata ma prawo pójść na taki urlop. Po zakończeniu opieki ojciec musi mieć zagwarantowany powrót do pracy na takie samo (bądź zbliżone) stanowisko, jak wcześniej.
- urlop na opiekę nad dzieckiem– 2 dni – ojcu przysługują dwa dni w każdym roku kalendarzowym na opiekę nad dzieckiem. Ten urlop można wykorzystywać do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.

10. Na jakie wsparcie można dodatkowo liczyć?
Jeżeli dochód w rodzinie nie przekracza 539 zł netto na osobę, to przysługują zasiłki na dziecko:
- do 5. roku życia – 77 zł/mies.
- powyżej 5. roku życia, aż do ukończenia 18 lat – 106 zł/mies.
- powyżej 18. roku życia do ukończenia 24 lat – 115 zł/mies.

Do zasiłku rodzinnego przysługują różnego rodzaju dodatki:
- za urodzenie dziecka – jednorazowo 1000 zł,
- na opiekę nad dzieckiem– 400 zł/mies. (z dodatku można skorzystać wyłącznie w okresie trwania urlopu wychowawczego),
- na samotne wychowywanie dziecka– 170 zł/mies.; (niepełnosprawnego – 250 zł/mies.)
- na kształcenie i rehabilitację dziecka niepełnosprawnego– do 5. roku życia – 60 zł/mies., powyżej 5. roku życia – 80 zł/mies.
- na rozpoczęcie roku szkolnego– 100 zł przyznawane raz do roku na podjęcie przez dziecko nauki w szkole- 90 zł/mies. (jeżeli szkoła znajduje się w innej miejscowości)
- na wydatki związane z dojazdem do miejscowości, w której jest szkoła – 50zł/mies.
- na wychowywanie dziecka w rodzinie wielodzietnej – 80 zł/mies.


Więcej informacji znajdziecie na stronach rodzina.gov.pl, rodzicielski.gov.pl.

Już niedługo kolejna część pytań i odpowiedzi. 



Brak komentarzy

Prześlij komentarz

TOP